ความท้าทายด้านการปรับเปลี่ยนทักษะในประเทศไทย: เตรียมความพร้อมกำลังคนเพื่อรับมือกับอนาคต

กำลังคน (Workforce) ของประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ ในทุกอุตสาหกรรม องค์กรต่าง ๆ กำลังลงทุนในการทำดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชัน การเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน และการสร้างขีดความสามารถทางธุรกิจใหม่ ๆ เพื่อรองรับการเติบโตในระยะยาว การนำเทคโนโลยีมาใช้กำลังเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ความคาดหวังของลูกค้าพัฒนาไปอย่างต่อเนื่อง และภาคธุรกิจก็กำลังเผชิญกับแรงกดดันที่เพิ่มสูงขึ้นในการรักษาขีดความสามารถทางการแข่งขัน ท่ามกลางเศรษฐกิจระดับภูมิภาคที่เปลี่ยนแปลงอย่างฉับไว

จากรายงาน 2026 Industry Insight Report ของ PERSOL พบว่า องค์กรในกลุ่มธุรกิจการธนาคาร บริการทางการเงินและประกันภัย วิศวกรรมและเทคนิค การดูแลสุขภาพ ชีววิทยาศาสตร์และเภสัชกรรม ตลอดจนเทคโนโลยีสารสนเทศและโทรคมนาคม ล้วนกำลังเผชิญกับความท้าทายร่วมกัน นั่นคือ ทักษะที่เคยนำพาสู่ความสำเร็จในอดีต อาจไม่ใช่ทักษะที่จำเป็นสำหรับอนาคตเสมอไป

ด้วยเหตุนี้ การปรับเปลี่ยนกำลังคน (Workforce Transformation) จึงกลายเป็นสิ่งที่มีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าการปรับเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจ (Business Transformation) องค์กรที่มีความพร้อมสูงสุดสำหรับการเติบโตในอนาคต คือองค์กรที่สามารถพัฒนาขีดความสามารถที่จำเป็น เพื่อให้ก้าวหน้าได้ในระบบเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงถึงกันและขับเคลื่อนด้วยดิจิทัลมากยิ่งขึ้น

รูปแบบความต้องการบุคลากร (Talent) กำลังเปลี่ยนไป

เป็นเวลาหลายปีที่การวางแผนกำลังคนมักมุ่งเน้นไปที่การเพิ่มจำนวนพนักงานและการสรรหาบุคลากรเป็นหลัก แต่ในปัจจุบัน ประเด็นสำคัญได้มุ่งเน้นไปที่เรื่องของขีดความสามารถ (Capability) มากยิ่งขึ้น
เมื่อองค์กรต่าง ๆ นำเทคโนโลยีใหม่มาใช้และปรับปรุงการดำเนินงานให้ทันสมัย ความต้องการจึงเปลี่ยนไปสู่บุคลากรระดับมืออาชีพที่สามารถทำงานข้ามสายงาน เปิดรับการเปลี่ยนแปลง และมีส่วนร่วมในโครงการริเริ่มด้านการปรับเปลี่ยนองค์กร ซึ่งแนวโน้มนี้ปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจนในทุกภาคส่วน

นายจ้างยังคงแสวงหาผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง แต่ในขณะเดียวกัน ก็มองหาบุคลากรที่สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถแก้ปัญหาที่ซับซ้อน และปรับตัวเข้ากับความต้องการทางธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงไปได้ ส่งผลให้องค์กรต่าง ๆ หันมาให้ความสำคัญกับทักษะที่พร้อมสู่อนาคต (Future-ready skills) เพิ่มมากขึ้น

แทนที่จะเป็นเพียงการสรรหาบุคลากรเพื่อมาเติมเต็มตำแหน่งที่ว่าง องค์กรต่าง ๆ กลับหันมาประเมินอย่างจริงจังมากขึ้นว่า กำลังคนของตนมีขีดความสามารถที่จำเป็นในการสนับสนุนเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ระยะยาวหรือไม่ สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในวิธีการประเมิน พัฒนา และรักษาบุคลากรให้อยู่กับองค์กร

ดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชันกำลังพลิกโฉมความต้องการด้านกำลังคน

เทคโนโลยีกำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในทุกอุตสาหกรรม การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล (Digitalisation) กำลังเปลี่ยนแปลงวิธีการที่องค์กรสร้างปฏิสัมพันธ์กับลูกค้า บริหารจัดการการดำเนินงาน และตัดสินใจทางธุรกิจ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ระบบอัตโนมัติ การวิเคราะห์ข้อมูล และเทคโนโลยีคลาวด์ กำลังสร้างโอกาสใหม่ ๆ ในขณะเดียวกันก็เปลี่ยนแปลงความคาดหวังที่มีต่อกำลังคนไปด้วย

สำหรับนายจ้าง การเปลี่ยนแปลงนี้สร้างความต้องการบุคลากรที่สามารถผสานการทำงานระหว่างด้านเทคนิคและเป้าหมายทางธุรกิจเข้าด้วยกันได้ รายงาน Industry Insight เน้นย้ำถึงความสำคัญที่เพิ่มขึ้นของบุคลากรที่สามารถนำความเชี่ยวชาญเฉพาะทางมาผสมผสานกับความเข้าใจองค์กรในภาพกว้าง บุคลากรกลุ่มนี้ทวีความสำคัญมากยิ่งขึ้น เนื่องจากเป็นกำลังหลักในการช่วยองค์กรแปลงการลงทุนด้านเทคโนโลยีให้กลายเป็นผลลัพธ์ทางธุรกิจที่สามารถวัดผลได้

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาขีดความสามารถเหล่านี้ต้องใช้เวลา หลายองค์กรยังคงต้องแข่งขันกันเพื่อแย่งชิงบุคลากรที่มีประสบการณ์ซึ่งมีจำนวนจำกัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสายงานที่เกี่ยวข้องกับดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชันและความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี ปัจจัยนี้จึงเป็นแรงผลักดันให้นายจ้างหันมาให้ความสำคัญกับการสร้างขีดความสามารถภายในองค์กรและการพัฒนากำลังคนมากยิ่งขึ้น

การพัฒนาความเป็นผู้นำกำลังก้าวขึ้นเป็นวาระสำคัญเชิงกลยุทธ์

เมื่อความต้องการด้านกำลังคนเปลี่ยนไป ความคาดหวังที่มีต่อผู้นำก็ย่อมเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย ผู้นำในปัจจุบันได้รับการคาดหวังให้บริหารจัดการสิ่งต่าง ๆ ที่มากกว่าแค่ผลการดำเนินงาน พวกเขาจะต้องสามารถนำพาทีมก้าวผ่านความไม่แน่นอน สนับสนุนการพัฒนากำลังคน และช่วยให้องค์กรปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องได้

สิ่งนี้สร้างความท้าทายใหม่ ๆ ต่อกระบวนการสร้างและเตรียมความพร้อมบุคลากรระดับผู้นำ (Leadership Pipelines) รายงานระบุว่า การวางแผนสืบทอดตำแหน่ง (Succession Planning) และการพัฒนาความเป็นผู้นำกำลังทวีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ในขณะที่องค์กรต่าง ๆ มุ่งมั่นที่จะเสริมสร้างความยืดหยุ่นและการปรับตัวของกำลังคน (Workforce Resilience) ในระยะยาว

การสร้างผู้นำแห่งอนาคตต้องอาศัยกระบวนการที่มากกว่าแค่การค้นหาพนักงานที่มีผลการปฏิบัติงานดีเด่น แต่ยังต้องการโอกาสในการพัฒนาอย่างเป็นระบบ ระบบพี่เลี้ยง (Mentorship) การเปิดโอกาสให้พนักงานได้สัมผัสประสบการณ์ใหม่ ๆ รวมถึงเส้นทางการเติบโตที่ชัดเจน องค์กรที่ลงทุนในขีดความสามารถด้านความเป็นผู้นำตั้งแต่วันนี้ จะมีความพร้อมมากขึ้นในการรับมือกับความท้าทายด้านกำลังคนในอนาคต

เหตุใดการพัฒนาทักษะจึงไม่ใช่แค่ "ทางเลือก" อีกต่อไป

หนึ่งในข้อค้นพบที่สำคัญที่สุดจากรายงานฉบับนี้ คือความต้องการด้านการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องที่เพิ่มสูงขึ้น ความรวดเร็วของการเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมต่าง ๆ ส่งผลให้ขีดความสามารถของกำลังคนอาจล้าสมัยได้เร็วกว่าในทศวรรษที่ผ่านมา
ด้วยเหตุนี้ องค์กรต่าง ๆ จึงหันมาให้ความสำคัญกับโครงการริเริ่มด้านการยกระดับทักษะ (Upskilling) และการสร้างทักษะใหม่ (Reskilling) มากยิ่งขึ้น ในขณะเดียวกัน พนักงานก็เริ่มตระหนักถึงความจำเป็นในการพัฒนาขีดความสามารถให้พร้อมสู่อนาคตมากขึ้นด้วยเช่นกัน

บุคลากรระดับมืออาชีพต่างแสวงหานายจ้างที่มอบโอกาสในการเรียนรู้ การพัฒนาทักษะ และความก้าวหน้าในสายอาชีพ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้สร้างประโยชน์ให้กับทั้งตัวองค์กรและพนักงาน

ภาคธุรกิจจะสามารถเข้าถึงกลุ่มบุคลากรที่มีความสามารถภายในที่แข็งแกร่งยิ่งขึ้น ในขณะที่พนักงานก็จะได้พัฒนาโอกาสทางสายอาชีพในระยะยาว ในหลายองค์กร การพัฒนากำลังคนกำลังกลายเป็นหนึ่งในกลยุทธ์ที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนบุคลากร และช่วยลดการพึ่งพาการสรรหาบุคลากรจากภายนอก

ความคาดหวังของพนักงานยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ความสัมพันธ์ระหว่างพนักงานและนายจ้างกำลังเปลี่ยนแปลงไป แม้ว่าเรื่องของค่าตอบแทนจะยังคงเป็นสิ่งสำคัญ แต่บุคลากรระดับมืออาชีพได้หันมาประเมินองค์กรจากปัจจัยที่กว้างขึ้น ความก้าวหน้าในสายอาชีพ โอกาสในการเรียนรู้ คุณภาพของผู้นำ และวัฒนธรรมองค์กร ล้วนมีบทบาทสำคัญมากขึ้นในการตัดสินใจเลือกเส้นทางอาชีพ

พนักงานต้องการทำความเข้าใจว่าพวกเขาจะสามารถเติบโตภายในองค์กรได้อย่างไร และมีโอกาสใดบ้างสำหรับการพัฒนาในอนาคต สิ่งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในภาคธุรกิจที่กำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

บุคลากรมองหาสภาพแวดล้อมที่พวกเขาสามารถสร้างทักษะใหม่ ๆ มีส่วนร่วมในโครงการที่มีความหมาย และยังคงรักษาความโดดเด่นในระบบเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไปได้ องค์กรที่ไม่สามารถตอบสนองความคาดหวังเหล่านี้ อาจพบว่าการรักษาพนักงานให้อยู่กับองค์กรนั้นทำได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ ในทางกลับกัน องค์กรที่ให้ความสำคัญกับการเติบโตของพนักงาน จะมีแนวโน้มที่สามารถเสริมสร้างความผูกพันและเสถียรภาพของกำลังคนในระยะยาวได้ดีกว่า

สิ่งที่นายจ้างชั้นนำปฏิบัติแตกต่างออกไป

องค์กรที่ประสบความสำเร็จกำลังปรับตัวเข้ากับการเปลี่ยนแปลงของกำลังคนโดยดำเนินการดังต่อไปนี้:

• ลงทุนในโครงการพัฒนาพนักงาน เพื่อบ่มเพาะทักษะที่พร้อมสู่อนาคต
• ยกระดับกระบวนการสร้างบุคลากรระดับผู้นำ และการวางแผนสืบทอดตำแหน่ง
• สร้างเส้นทางอาชีพ (Career Pathways) ที่ชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อสนับสนุนการเติบโตของพนักงาน
• เปิดรับแนวทางการบริหารคนแบบยืดหยุ่น ซึ่งให้ความสำคัญกับทักษะและศักยภาพมากกว่าเกณฑ์การจ้างงานแบบดั้งเดิม

ที่สำคัญที่สุด พวกเขาเข้าใจดีว่าการปรับเปลี่ยนกำลังคนนั้นมีความเชื่อมโยงอย่างลึกซึ้งกับการปรับเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจ เนื่องจากทั้งสองสิ่งนี้มีความเกี่ยวพันกันมากขึ้นเรื่อย ๆ

ก้าวต่อไปในอนาคต

กำลังคนของประเทศไทยจะยังคงพัฒนาต่อไป ในขณะที่อุตสาหกรรมต่าง ๆ ต้องปรับตัวให้เข้ากับเทคโนโลยีใหม่ สภาวะตลาดที่เปลี่ยนแปลง และความคาดหวังของพนักงานที่เปลี่ยนไป

ความต้องการบุคลากรที่มีทักษะเฉพาะทางคาดว่าจะยังคงอยู่ในระดับสูง ในขณะที่องค์กรต่าง ๆ จะเผชิญกับแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นในการพัฒนาขีดความสามารถจากภายใน และเตรียมความพร้อมให้กับพนักงานสำหรับบทบาทหน้าที่ในอนาคต
ความท้าทายจึงไม่ใช่เพียงแค่การดึงดูดคนเก่งมาร่วมงานเท่านั้น แต่คือการสร้างความมั่นใจว่ากำลังคนจะยังคงมีความพร้อมสำหรับสิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อไป นายจ้างที่ลงทุนในการเรียนรู้ การพัฒนาความเป็นผู้นำ และการปรับเปลี่ยนทักษะ จะอยู่ในจุดที่ได้เปรียบกว่าในการรับมือกับความไม่แน่นอนและสามารถคว้าโอกาสในอนาคตไว้ได้

ในขณะที่เศรษฐกิจของประเทศไทยยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ขีดความสามารถของกำลังคนอาจกลายเป็นหนึ่งในข้อได้เปรียบทางการแข่งขันที่สำคัญที่สุดที่องค์กรสามารถสร้างขึ้นได้

อ่านรายงานฉบับเต็ม

แนวโน้มกำลังคนของประเทศไทยสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงในภาพกว้างที่กำลังเกิดขึ้นทั่วเอเชีย อ่าน 2026 Industry Insight Report โดย PERSOL เพื่อสำรวจแนวทางการจ้างงาน การรักษาพนักงาน และแนวโน้มกำลังคนที่กำลังเป็นตัวกำหนดทิศทางของกลุ่มธุรกิจการธนาคาร บริการทางการเงินและประกันภัย วิศวกรรมและเทคนิค การดูแลสุขภาพ ชีววิทยาศาสตร์และเภสัชกรรม ตลอดจนเทคโนโลยีสารสนเทศและโทรคมนาคมทั่วทั้งภูมิภาค